هر آنچه باید درباره شبکه فایل کوین (Filecoin) و ارز دیجیتال آن بدانید

فایل کوین چیست؟

فایل کوین یک پروتکل ارائه‌دهنده فضای ذخیره‌سازی ابری غیرمتمرکز است. این پروتکل متن باز بوده و در دل خود یک بازار مالی برای خرید و فروش فضاهای ذخیره‌سازی دارد که خرید و فروش‌ها در این پلتفرم توسط ارز دیجیتال فایل کوین انجام می‌شود.

 این پلتفرم در نظر دارد تا یک اکوسیستم جهانی و غیرمتمرکز از کامپیوترهای آماده برای ذخیره‌سازی اطلاعات و مشتریان نیازمند به فضای ذخیره‌سازی اطلاعات تشکیل دهد. برای خرید و فروش فضای ابری در این پروتکل، شما دیگر نیاز به اعتماد به یک شرکت واسطه برای ذخیره‌سازی اطلاعات خود ندارید!

نکته جالب توجه این است که مهم نیست که شما به یک ابر کامپیوتر برای ذخیره‌سازی دسترسی دارید یا تنها یک هارد دیسک، در هر صورت می‌توانید فضای خالی که به آن احتیاج ندارید را با قیمت موردنظرتان، به کاربرانی که قصد ذخیره‌سازی اطلاعاتشان را دارند پیشنهاد دهید. فایل کوین با این کار باعث درآمدزایی و تشویق فروشندگان فضای ذخیره‌سازی می‌شود و از ورود پول هنگفت به جیب شرکت‌های سرمایه گذاری متمرکز جلوگیری می‌کند.

ایده‌ی فایل کوین

به گفته‌ی خوان بنت موسس فایل کوین، نوع فعالیت این پروژه باعث به وجود آمدن یک بازار بشدت رقابتی می‌شود که در آن ذخیره‌کنندگان اطلاعات باهم برای پیشنهاد کمترین قیمت و بدست آوردن بیشترین مشتری رقابت می‌کنند. مدل اقتصادی و ذخیره‌سازی فایل کوین به نوع خودش منحصربفرد است. خوان بنت پروژه‌ی خودش را از لحاظ ایده با Airbnb مقایسه کرده و در مورد آن گفته: 

“مقدار زیادی فضای ذخیره سازی بدون استفاده در دنیا وجود دارد، همانطور که تعداد زیادی اتاق خالی در سراسر جهان وجود دارد. Airbnb بازاریست برای کسانی که می‌خواهند اتاق‌های خودشان را برای اجاره آگهی کنند و کسانی که می‌خواهند از آن اتاق‌ها استفاده کنند”

پروژه فایل کوین هم به نوعی در حال انجام همین کار در حوزه‌ی ذخیره‌سازی ابری اطلاعات می‌باشد. نکته‌ی مهم این است که این پروتکل محدودیتی برای مکان ذخیره‌سازی ندارد. فایل کوین می‌تواند اسناد شما را در سراسر دنیا و بر روی کامپیوترهای مختلفی ذخیره کند تا امنیت اطلاعات شما را بالاتر ببرد.

فایل کوین چگونه کار می‌کند؟

در ابتدا به زبان ساده پروسه‌ی ذخیره‌سازی اسناد را توسط پروژه‌ی فایل کوین بررسی می‌کنیم و سپس با تحلیلی عمیق‌تر مکانیسم‌های اجماع این پروژه را بررسی خواهیم کرد.

ماینرهای ذخیره‌سازی (Storage Miner)

تصور می‌کنیم یک مشتری در نظر دارد تا مقداری از اطلاعات و اسناد مهم خودش را با استفاده از شبکه فایل کوین ذخیره‌سازی کند. مشتری می‌تواند فروشندگان مختلف فضای ذخیره‌سازی و قیمت های پیشنهادی آن‌ها را در بازار مخصوص این پروتکل مشاهده کند و در نهایت بهترین انتخاب را انجام دهد.

در واقع فروشندگان فضای ذخیره‌سازی در این پروتکل، یک دسته از ماینرهای این شبکه هستند که به اسم ماینرهای ذخیره‌سازی شناخته می‌شوند. در ادامه مشتری اطلاعات را برای ماینرها ارسال می‌کند و اطلاعات ذخیره می‌شود.

نکته اینجاست که ماینرهای ذخیره‌سازی برای اینکه بتوانند بخاطر کاری که انجام می‌دهند ارز دیجیتال فایل کوین بدست بیاورند، باید ثابت کنند که اطلاعات را به درستی ذخیره کرده‌اند. شبکه با مکانیسم‌های اجماع مخصوص به خود که درادامه بیشتر راجع به آنها صحبت می‌کنیم، صحت ثبت اطلاعات را بررسی می‌کند.

در صورتی که عملیات ذخیره‌سازی به درستی انجام شده باشد و مورد تایید قرار بگیرد، بلاک جدیدی در شبکه ثبت می‌شود. ماینرهای ذخیره‌سازی کارمزد فضایی که در اختیار مشتری قرار می‌دهند را بدست می‌آورند و شانس برنده شدن جایزه‌ی بلاک را نیز دارند.

ماینرهای بازیابی (Retrieval Miner)

حالا تصور کنید که یک مشتری اطلاعاتی را می‌خواهد و در میان ماینرهای ذخیره‌سازی که ممکن است آن را داشته باشند جست و جو می‌کند. مشتری سریع‌ترین و مقرون‌ به‌ صرفه‌ترین انتخاب را از بین گزینه‌های موجود انجام می‌دهد و به کسی که اسناد را برایش فراهم می‌کند، ارز دیجیتال فایل کوین می‌پردازد. در واقع بازیابی و جمع‌آوری اطلاعات در این مرحله توسط نوع دیگری از ماینرها در شبکه انجام می‌شود که به آنها ماینرهای بازیابی گفته می‌شود.

مکانیسم‌های اجماع شبکه فایل کوین

فایل کوین از دو مکانیسم اجماع استفاده می‌کند تا مطمئن شود که ماینرها داده‌ها را به درستی ذخیره کرده‌اند. اولین مکانیسم اجماع، Proof-of-Replication است که نشان می‌دهد ماینرها بدرستی چندین کپی از داده‌هایی که ادعا می‌کنند ذخیره کرده‌اند را نگهداری می‌کنند.

دومین مکانیسم اجماع، Proof-of-Spacetime است که نشان‌دهنده‌ی ذخیره اطلاعات توسط ماینرها در طی یک دوره زمانی توافق شده است. این دو مکانیسم اجماع به کاربران اجازه‌ی اعتماد به ماینرها برای نگهداری و ذخیره‌سازی اطلاعات، در یک مدت زمان توافق شده را می‌دهند.

مزایا و معایب شبکه فایل کوین

این پروتکل غیرمتمرکز با هدف رفع یکی از نیازهای بزرگ جوامع مدرن پا به عرصه‌ی تکنولوژی گذاشته و در این راه از ایده‌ی خلاق و فناوری به‌روزی استفاده می‌کند. این پروژه تلاش دارد تا قدمی در مسیر رویای دستیابی به دنیای غیرمتمرکز و وب 3.0 بردارد. این عوامل باعث شده‌اند که فایل کوین مزایا و معایبی نسبت به سایر پلتفرم‌های ذخیره‌سازی فضای ابری متمرکز داشته باشد که در ادامه این موارد را بررسی خواهیم کرد.

مزایای فایل کوین

  • هزینه پایین: با فراهم آوردن شبکه‌ی بزرگی از فضاهای ذخیره‌سازی، طبق قانون عرضه و تقاضا باعث پایین آمدن هزینه‌ی ذخیره‌ی اطلاعات می‌شود.
  • مقیاس پذیری بالا: کامپیوترها محدودیتی برای اتصال به شبکه فایل کوین ندارند و از تمام نقاط دنیا می‌توانند به این پروتکل دسترسی پیدا کنند.
  • به صرفه بودن: بجای تولید ابرکامپیوترهای ذخیره‌سازی اطلاعات، فایل کوین این کار را با گردآوری فضاهای ذخیره‌سازی کوچکتر از سراسر جهان انجام می‌دهد.
  • امنیت: فایل کوین با ذخیره سازی اطلاعات در چندین نقطه متفاوت، خطر هک شدن و لو رفتن اطلاعات را تقریبا به صفر می‌رساند چون در صورتی که هکرها برای دسترسی بدون اجازه به اطلاعات تلاش کنند، به دریایی از اطلاعات غیر مرتبط دسترسی پیدا خواهند کرد که به درستی جمع آوری نشده اند.

لازم به ذکر است که DropBox و iCloud دو پلتفرم متمرکز رقیب فایل کوین هستند که تمامی اطلاعات را بر روی چندین سرور محدود ذخیره‌‌سازی می‌کنند. این پلتفرم‌ها چندین بار مورد هجوم هکرها قرارگرفته‌اند و اطلاعات بسیار مهمی از آنها خارج شده است همچنین طی سالیان اخیر افشاگری‌هایی مربوط به فروش اطلاعات مشتریان بدون اطلاع رسانی و رضایت آنها به گوش رسیده که خبر از امنیت پایین این پلتفرم‌ها می‌دهد.

معایب فایل کوین

  • سرعت پایین: از آنجایی که اطلاعات بر روی چندین سرور متفاوت ثبت و ذخیره می‌شوند، جمع آوری اطلاعات بستگی به مواردی از جمله انلاین بودن سرورها و سرعت اینترنت دارد.
  • وابسته به توکن: استفاده از امکانات این پروتکل نیازمند ارز دیجیتال فایل کوین (FIL) است و شما باید از قبل ارز دیجیتال فایل کوین را از صرافی‌هایی که در آن موجود است تهیه کنید.
  • لو رفتن اطلاعات: ثبت و ذخیره‌سازی اطلاعات بر روی کامپیوتر افراد دیگر ریسک‌های مخصوص به خود را دارد. البته فایل کوین با ثبت اطلاعات بصورت بخش‌ بخش و جدا از هم بر روی کامپیوترهای مختلف، تا حد زیادی از لو رفتن اطلاعات جلوگیری می‌کند.

سازندگان و سرمایه گذاران فایل کوین

سرمایه‌گذاران

شرکت‌های سرمایه‌گذار خطرپذیر (Venture Capital) که بر روی استارتاپ‌های تازه کار سرمایه‌گذاری می‌کنند، تیم‌های تخصصی مخصوص به خود داشته و تحقیقات گسترده‌تری نسبت به سرمایه‌گذار عام بر روی استارتاپ‌های مورد نظر انجام می‌دهند. بنابراین برای شناسایی پتانسیل رشد هر پروژه‌ی فعال در حوزه تکنولوژی و فناوری، بررسی سرمایه‌گذاران آن می‌تواند یکی از مهمترین عوامل باشد.

فایل کوین در آگوست تا سپتامبر 2017 جذب سرمایه‌ی 257 میلیون دلاری از سمت سرمایه‌گذاران مشهوری از جمله Sequoia Capital ،Andreessen Horowitz و Union Square Ventures داشته و لازم به ذکر است که فایل کوین در دوران خود یکی از بزرگترین جذب سرمایه‌های مربوط به حوزه تکنولوژی و دنیای ارزهای دیجیتال را داشته است.

تیم و سازندگان

پروژه فایل کوین توسط خوان بنت (Juan Benet)، موسس شرکت Protocol Labs و دارنده‌ی مدرک مهندسی و علوم کامپیوتر از دانشگاه معتبر استنفورد ساخته شده و در اکتبر سال 2020 نسخه اصلی آن اجرا شده است.

خوان بنت در حالی که مشغول به تحصیل در رشته علوم کامپیوتر در دانشگاه استنفورد بود شرکت بازی‌ سازی Loki Studios را تاسیس کرد که در سال ۲۰۱۳ توسط Yahoo خریداری شد. شرکت Protocol Labs نیز جذب سرمایه‌های معتبری از شرکت بزرگ Digital Currency Group و Fred Erhsam مدیرعامل Coinbase داشته است.

رقبای فایل کوین

فایل کوین در ابتدای فعالیت خود در بازار ارزهای دیجیتال و بین پلتفرم‌های غیرمتمرکز بی‌رقیب محسوب می‌شد اما در ادامه و با گذشت زمان پروژه‌های دیگری با ایده‌ها و تکنولوژی‌های مخصوص به خودشان در شاخه‌های وب 3.0 و ذخیره سازی به رقابت با فایل کوین پرداختند که به بررسی دو پروژه‌ی رقیب می‌پردازیم:

Siacoin

این پروژه نیز مانند فایل کوین یک پلتفرم غیرمتمرکز برای ذخیره‌سازی ابری است که بلاک چین و ارز دیجیتال مخصوص به خودش را نیز برای این کار دارد. سیا کوین هم افرادی را که فضای خالی بر روی هارد دیسک خود دارند را به افرادی که نیاز به فضای ذخیره‌سازی دارند متصل می‌کند و خرید و فروش فضاهای ذخیره‌سازی میان آنها با کوین SC انجام می‌شود.

Storj

این پروژه یک پلتفرم ذخیره‌سازی غیرمتمرکز بر روی بلاک چین اتریوم است. نکات مثبت در مورد این پروژه این است که در مدت زمانی کم، جامعه‌ی بزرگ و سالمی تشکیل داده و همچنین از تکنولوژی شاردینگ (Sharding) برای افزایش سرعت انتقال و ذخیره سازی اطلاعات استفاده می‌کند.

برای آشنایی با سایر پروژه‌های وب 3، پیشنهاد می‌شود این مطلب را مطالعه کنید.

جمع‌بندی

با رشد روز افزون نیاز به فضای ذخیره‌سازی و از طرفی بالا رفتن قیمت سرویس‌دهی پلتفرم‌های متمرکز ذخیره‌ساز ابری و پایین آمدن امنیت آنها، ارز دیجیتال فایل کوین به همراه ایده و تکنولوژی فوق العاده‌ی خود آینده‌دار بنظر می‌رسد. از طرفی جذب شرکت‌های سرمایه گذاری مشهور به سمت این پروژه و سوابق قبلی خالق این پروژه اثبات دیگری بر بالا بودن پتانسیل پروژه فایل کوین و ارز دیجیتال آن به حساب می‌آیند.

اما لازم است در نظر بگیرید که دسته بندی ذخیره‌سازی در بازار ارزهای دیجیتال در طی سالیان اخیر بشدت مورد استقبال تیم‌های برنامه نویسی متفاوت قرار گرفته و در حال حاضر فایل کوین رقیب‌های بسیار جدی در کنار خود مشاهده می‌کند.

به هر صورت دو حوزه “وب 3.0 ” و “ذخیره‌سازی”، بنظر ارزش ذاتی بالایی دارند و در آینده به ارزش واقعی خود نزدیک‌تر خواهند شد، در نتیجه سرمایه گذاری بر روی این دو حوزه می‌تواند به شرط رعایت عواملی از جمله مدیریت ریسک و سرمایه، تحلیل تکنیکال و فاندامنتال، در آینده سودآور باشد.

 منبع: kraken , blockgeeks , filecoin