بایگانی‌های بلاکچین | صفحه 4 از 4 | ولمارت | بلاگ

شبکه تتا همراه با ارز دیجیتال خود در صنعت استریم ویدئو تحولی شگرف ایجاد کرده است و بلاک چین را به سمت راهی برای غیرمتمرکز کردن این صنعت پیش می­‌برد. هدف از این پروژه، تقویت کیفیت استریم‌­های ویدئویی بدون مواجهه با چالش­‌های متعدد امروزی است. بنابراین با استفاده از پهنای باند و فضای ذخیره متعلق به کاربران، هزینه سرویس استریم کاهش یافته و در عین حال کیفیت ویدئو بهبود می‌­یابد. در ادامه، به بررسی دقیق ارز دیجیتال تتا و تحلیل کاربردهای مختلف آن می­‌پردازیم تا به شما در امر تصمیم‌گیری برای سرمایه‌‍­گذاری روی این رمزارز کمک کنیم. شبکه تتا چیست؟ شبکه تتا، پلتفرم اشتراک‌گذاری ویدئو به‌صورت مقرون به‌صرفه محسوب می­‌شود. کاربران می­‌توانند بابت اشتراک‌گذاری ویدئو با سایر کاربران، به‌عنوان پاداش توکن دریافت کنند. همچنین قادرند در ازای کسب توکن، پهنای باند اضافی را به‌منظور منابع محاسباتی سایر کارکنان به اشتراک بگذارند. تمام این مراحل را می­‌توان از طریق رایانه، تلفن همراه یا تلویزیون هوشمند انجام داد. پلتفرم­‌های ویدئویی با یکپارچه­‌سازی تتا در قفسه‌­های ویدئویی موجود، می­‌توانند در عین کاهش هزینه­‌های تحویل، تعامل با بینندگان را هم گسترش دهند. همچنین، پلتفرم­‌های ویدئویی مجهز به تتا می­‌توانند پایگاه کاربری کارآمدتری به‌منظور کمک به افزایش سهم بازار ایجاد کنند. بلاک چین تتا که به‌طور خاص برای بازپخش ویدئو طراحی شده است از طراحی اجماع تحمل خطای بیزانس چندگانه (BFT) به‌صورت سفارشی استفاده می­‌کند که شامل گروهی از نودهای مختلف است. هر نود نقش متفاوتی را در شبکه تتا ایفا می­‌کند. نودهای تتا این شبکه با سه گروه از کاربران یا نودها راه‌اندازی می‌شود: نودهای تاییدکننده سازمانی (Enterprise Validator Nodes): کسب و کارهایی هستند که ارز دیجیتال تتا را برای صحت پردازش تراکنش‌های شبکه استیک می‌کنند. از ژوئن 2021، نودهای مذکور چندین شرکت بزرگ فناوری مانند گوگل، سامسونگ و سونی یوروپ را در بر گرفت.نودهای محافظ (Guardian Nodes): کاربرانی که از صحت بلاک‌های تراکنش پیشنهادی از سوی نودهای تاییدکننده اطمینان حاصل می­‌کنند.نودهای اِج (Edge Nodes): این‌ها کاربرانی هستند که هم پهنای باند و هم تقویت استریم‌های ویدئویی را در سراسر شبکه تتا در ازای دریافت پاداش به اشتراک می‌گذارند. اج نودهای تتا از سوی اعضای جامعه تتا میزبانی می­‌شوند. در کمتر از یک ماه، شبکه اج تتا تا حدود 3000 نود رشد داشته است. فناوری همتا به همتای اج‌کست (Edgecast) با راه‌اندازی تتا 2.0 معرفی شد. این امر قابلیتی مانند پخش زنده ویدئو را اضافه می‌کند که می‌تواند در زمان واقعی و پخش در سطح جهانی کدگذاری شود. شبکه تتا اج کاملاً غیرمتمرکز است و با هزاران عضو جامعه خود اجرا می‌شود. تاریخچه تتا بلاک چین تتا در مارس 2019 باهدف تخصیص به شبکه استریم ویدئو شروع به‌ کار کرد. این پروژه با همکاری میچ لیو (Mitch Liu) و جیئی لانگ (Jieyi Long) در سال 2018 بنیان‌گذاری شد. شهرت لیو به سابقه وی در دنیای گیمینگ باز می­‌گردد؛ همچنین او بنیان‌گذار بازی موبایلی گیم­ویو (Gameview) از میان سایر پروژه‌­ها مانند سیلور تی وی (Silver.TV) است که در اصل پلتفرم ورزشی محور محسوب می­‌شود. اپلیکیشن غیرمتمرکز (DApp) او جزو اولین موارد ساخته شده بر روی پروتکل تتا بود. لانگ تجربیات بسیاری در زمینه بازی‌های ویدئویی دارد و به همین دلیل است که از جمله بنیان‌گذاران پلتفرم ورزشی سیلور تی وی محسوب می‌شود. لیو و لانگ، هر دو مدعی هستند که پروژه تتا با فراهم آوردن امکان استریم ویدئو به‌صورت غیرمتمرکز همراه با پرداخت هزینه‌­های کمتر و سودمندی بیشتر برای کاربران، در این صنعت تحولی شگرف ایجاد می‌­کند. در حال حاضر، این پروژه تیم کوچکی همراه با مشاورانی مانند استیو چن (Steve Chen) بنیان‌گذار یوتیوب و جاستین کان (Justin Kan) بنیان‌گذار پلتفرم استریم توییچ (Twitch) دارد. در سه ماه اول راه‌اندازی، صرفاً بیش از 530.000 کاربر در سراسر جهان (بیش از 150 کشور) پهنای باند خود را در شبکه تتا به اشتراک گذاشته‌اند. توکن‌های دوگانه تتا شبکه تتا از توکن‌های دوگانه تتا (THETA) و تتا فیول (TFUEL) استفاده می­‌کند. هر توکن نقش مهمی در اکوسیستم تتا ایفا می­‌کند: توکن تتا ارز دیجیتال تتا، توکن بومی پلتفرم است که برای کارهای حاکمیتی مختلفی در سطح شبکه استفاده می­‌شود و به ‌عنوان تاییدکننده‌ بایننس، گوگل و بلاک چین ونچر (Blockchain venture) به حساب می‌آید. به کاربران هنگام مشاهده محتوای شبکه و اشتراک گذاری منابع، پاداش داده می­‌شود. این پاداش در قالب توکن­های تتا فیول است که در ادامه توضیح خواهیم داد. توکن تتا به رغم سکوت نسبی از زمان راه‌­اندازی در اوایل 2018، شاهد پرایس‌اکشن‌های غیرقابل باوری بوده است. در اکتبر 2020، معاملات ارز دیجیتال تتا به حدود 0.06 دلار رسید و ظرف 6 ماه از شانزدهم آوریل به بالاترین نرخ خود یعنی 14.28 دلار دست یافت. این روند موجب قرارگیری این کوین بین 20 ارز دیجیتال برتر برحسب ظرفیت بازار شد. توکن تتا فیول توکن تتا فیول به شیوه‌­ای بسیار مشابه گس اتریوم (Ethereum Gas) عمل می­کند. این توکن مسئول پرداخت­‌های ریلیرهای اج نود (Edge Node relayer)، اشتراک‌گذاری محتوا و تعامل با قراردادهای هوشمند در داخل شبکه تتا است. ریلیرها همچنین می­‌توانند ویدئوها را به اشتراک بگذارند و در عوض تتا فیول پاداش بگیرند. پنج میلیارد توکن تتا فیول در  زمان ایجاد بلاک چین تتا  ساخته شد. این عرضه هر سال با درصد تعیین شده در سطح پروتکل و پیشرو افزایش می‌یابد. در دسامبر 2020، تتا 3.0 از سوی آزمایشگاه‌های تتا معرفی شد. تتا 3.0 قابلیت­‌های بیشتری را برای ارز دیجیتال تتا فیول به همراه آورد و کلیت اقتصاد توکنی شبکه تتا را با توکن سوزی دستخوش تحول نمود. مکانیزم شبکه تتا همان‌گونه که پیشتر توضیح داده شد، این شبکه بر روی بلاک چین با دو توکن بومی یعنی تتا و تتا فیول اجرا می­‌شود. به کاربران هنگام مشاهده محتوا و اشتراک گذاری منابع شبکه، ارز دیجیتال تتا فیول پاداش داده می‌­شود. تتا تی وی (Theta.tv) یکی از سرویس‌­های اصلی استریم شبکه محسوب می‌­شود که به کاربران امکان مشاهده و ارسال ویدئوهایی خود را از این طریق خواهد داد. یکی از جذاب‌ترین موارد در مورد اپلیکیشن غیرمتمرکز این است که احتمالاً آن را در آینده روی گوشی­‌های هوشمند گلکسی خواهیم داشت. این روند، نرم­افزار تتا را روی 75 میلیون دستگاه موجود قرار خواهد داد و به‌طور قابل توجهی پایگاه کاربران این کوین و نیز ارزش آن را افزایش می‌­دهد و به سرمایه گذاری سودآور تبدیل می‌­کند. مکانیزم این شبکه بر اساس اثبات سهام (PoS) [1] است که به‌صورت BFT چندگانه شناخته شده است. ساز و کار این الگوی اجماع، سریع­تر از سیستم گواهی اثبات کار (PoW) [2] است. مکانیزم BFT چندگانه از مجموعه کوچکی از نودها برای تسریع تاییدها استفاده می­‌کند. به‌طور خلاصه، این ساز و کار امکان پردازش سریع­تر تراکنش‌­ها را فراهم می‌آورد. مزایا و معایب ارز دیجیتال تتا مزایا غیرمتمرکز کردن استریم ویدئوکاهش هزینه‌­های استریم ویدئو تا 80 درصدبهبود کیفیت ویدئوها در استریم­‌های ویدئویی آنلاینبرخورداری از مشاورانی مانند استیو چن، بنیان‌گذار یوتیوبمشارکت با Samsung VR   معایب تست تتا تی وی مقدار زیادی بافر ویدئویی داشته استکماکان پروژه‌­ای نوپا محسوب می­‌شودتا حد زیادی متمرکز است و عرضه کوین تا حدودی خصوصی استنقدینگی آن نسبتاً پایین است چگونه تتا ذخیره کنیم؟ اگر قصد خرید یا کسب ارز دیجیتال تتا را دارید به مکانی امن برای ذخیره‌سازی ارزهای دیجیتال خود نیاز دارید. در ادامه به شما خواهیم گفت که با تهیه کدام کیف پول دیجیتال [3] می­‌توانید با آسودگی خاطر رمزارز خود را ذخیره کنید: کیف پول ترزور (Trezor): این کیف پول سخت افزاری امنیت دارایی‌­های شما را با ذخیره کلیدهای خصوصی در حالت آفلاین تضمین می‌کند.کیف پول لجر نانو اس (Ledger Nano S): کیف پول سخت افزاری دیگری که برای ذخیره سازی تتا مناسب است.تتا والت (THETA wallet): کیف پول رسمی ارز دیجیتال تتا محسوب می‌­شود و برای سیستم­ عامل­‌های ویندوز، مک و لینوکس موجود است. همچنین نسخه اندروید و IOS آن نیز در دسترس است.اتمیک والت (Atomic Wallet): این کیف پول امکان ذخیره سازی 500 مورد یا بیشتر ارز دیجیتال فعال را دارد. این والت چند پلتفرمی هم برای دسکتاپ و هم تلفن همراه موجود است. نتیجه گیری تتا نخستین پلتفرم استریم ویدئو محسوب می‌­شود که از چندین ویژگی دیفای مانند استیک کردن، رای گیری، جوامع حاکمیتی، پاداش­ها و غیره استفاده می­‌کند. این پلتفرم مبتنی بر عدم تمرکز صنعت استریم ویدئو است و هزینه پهنای باند (که می­‌تواند میلیون­ها دلار در هر سال باشد) را کاهش می­‌دهد و اکوسیستم عملی‌­تری را برای اشتراک‌گذاری منابع میان کاربران و استمرار اجرای شبکه و دریافت پاداش به ازای آن فراهم می‌کند. منبع: academy.ivanontech [4] , cryptotelegram [5] [1] https://blog.valmart.net/%d8%a7%d9%84%da%af%d9%88%d8%b1%db%8c%d8%aa%d9%85-%d8%a7%d8%ab%d8%a8%d8%a7%d8%aa-%d8%b3%d9%87%d8%a7%d9%85/ [2] https://blog.valmart.net/%d8%a7%d9%84%da%af%d9%88%d8%b1%db%8c%d8%aa%d9%85-%d8%a7%d8%ab%d8%a8%d8%a7%d8%aa-%da%a9%d8%a7%d8%b1/ [3] https://blog.valmart.net/%d8%b1%d8%a7%d9%87%d9%86%d9%85%d8%a7%db%8c-%da%a9%db%8c%d9%81-%d9%be%d9%88%d9%84-%d8%a7%d8%b1%d8%b2-%d8%af%db%8c%d8%ac%db%8c%d8%aa%d8%a7%d9%84/ [4] https://academy.ivanontech.com/blog/what-is-theta-network-and-tfuel [5] https://cryptotelegram.com/is-theta-a-good-investment/

تیر ۱۴۰۰ 5 دقیقه 13

در حال حاضر یکی از مشخصه‌های اصلی در صنعت بلاک چین [1]، قابلیت تعامل با یکدیگر است. ظهور پروژه‌های مالی غیرمتمرکز و رمز ارزهای جدید در بسیاری از پلتفرم‌ها موجب شده تا توانایی بلاک چین‌ها برای تعامل با یکدیگر از اهمیت شایانی برخوردار باشد. خوشبختانه، شبکه کازماس (Cosmos) و ارز دیجیتال اتم (ATOM) این امر را ممکن ساخته‌اند. سیستم بلاک چین کازماس به توسعه‌دهندگان امکان ایجاد و تعامل متعارف بلاک چین‌ها را تسهیل می‌کند. در این مقاله بر آنیم تا شبکه کازماس را بررسی کنیم و نگاهی به نقش توکن اتم و آینده درخشان آن داشته باشیم. شبکه کازماس چیست؟ کازماس، شبکه‌ای از شبکه‌های بلاک چین محسوب می‌شود. توسعه‌دهندگان، این مفهوم را «اینترنت بلاک چین» می‌نامند. هدف از این پروژه امکان ایجاد ارتباط بین بلاک‌چین‌های جداگانه به‌صورت یکپارچه است. با این کار، اشتراک‌گذاری داده‌ها و تراکنش‌ها با یکدیگر صورت می‌گیرد و شبکه مذکور قادر به تبدیل حساسیت بازار به نیروی محرک مثبت جهت توسعه است. در واقع، کازماس فراتر از پلی بین بلاک‌چین‌ها است. این پلتفرم، مجموعه کاملی از محصولات و ویژگی‌ها را نشان می‌دهد و در اصل به معرفی مجموعه مولفه­‌های فناوری نسل بعد می‌پردازد و دسترسی توسعه‌دهندگان را به ابزارهای قدرتمندی فراهم می‌آورد که موجب افزایش کارایی ایجاد بلاک چین می‌شود. اتم یا ارز دیجیتال کازماس چیست؟ توکن محلی بلاک چین کازماس، در واقع توکن اتم است. با این وجود، شایان‌ ذکر است که توکن در کل سیستم کازماس استفاده نمی‌شود. استفاده از توکن اتم، صرفاً مخصوص به Cosmos hub است. چندین هاب و زنجیره در شبکه کازماس وجود دارد که هر یک دارای توکن‌های جداگانه و چارچوب‌های توکنومی (اقتصاد توکنی) هستند. ارز دیجیتال کازماس برای پرداخت هزینه‌ها در Cosmos Hub استفاده می‌شود تا امکان مبادله میان زنجیره‌ای را فراهم کند. این هزینه متناسب با مقدار توان محاسباتی مورد نیاز برای تکمیل تراکنش است. این روند به‌مثابه پروتکلی مشابه با گَس اتریوم (Ethereum Gas) عمل می‌کند. کاربران مجبور به پرداخت هزینه فقط در ATOM نیستند و می‌توانند پرداخت سایر توکن‌ها را هم انتخاب کنند. همچنین، بدیهی است که توکن اتم شبیه به رمز ارز [2] عادی نیست که با استفاده از والت سخت‌افزاری هولد می‌شود یا به عبارتی برای مدتی طولانی نگهداری می‌شود. ارز کازماس در ‌واقع با وجود انگیزه‌هایی برای استیکینگ در امنیت Cosmos Hub، ابرتورم محسوب می‌شود. بسته به تعداد توکن‌های اتم استیک شده، سهام‌گذاران به نسبت کارمزد دریافت می‌کنند. شبکه کازماس چگونه کار می‌کند؟ شبکه کازماس از مجموعه گسترده‌ای از پروتکل‌ها و مکانیسم‌ها استفاده می‌کند: Cosmos Hub نخستین بلاک چینی که در شبکه کازماس راه‌اندازی شد، Cosmos Hub است که هدف آن ارتباط با دیگر بلاک چین‌های سیستم و درعین‌حال حفظ ویژگی‌های امنیتی آنها است. این روند امکان تعامل و اقتصاد توکنی جدید را فراهم می‌آورد. هر بلاک چین در سیستم به‌ صورت مستقل و موازی کار می‌کند، به‌طوری‌که توکن‌ها می‌توانند آزادانه سوآپ شوند. تندرمینت BFT کازماس از پروتکل اجماع Tendermint Core استفاده می‌کند، پروتکلی که الگوریتم تحلیل خطای بیزانس (BFT) را یکپارچه‌سازی می‌کند. تندرمینت BFT، موتور اجماعی است که سیستم‌های تست به بلک باکس (Black Box) را به بلاک چین تکراری توزیع شده تبدیل می‌کند. به‌عبارت‌دیگر، این نرم‌افزارها حالت ماشین مکتوب انتقالی (Transition machine written) را در هر زبان برنامه می‌گیرد و آن را در ماشین‌های دیگر تکرار می‌کند. این پروتکل مسئول اجماع در Cosmos Hub است. علاوه بر این، نرم‌افزار به تعداد ثابتی از اعتبارسنج‌ها برای اجرا نیاز دارد. هر اعتبارسنج یک کلید عمومی دارد که آن را مشخص می‌کند. امنیت آن از طریق رأی‌گیری BFT در اکثریت (بیش از دو سوم) و اجماع اثبات سهام [3] حاصل می‌شود. اگر رأی اکثریت بیزانس (Byzantine) باشد، موجب نقض ایمنی از طریق این دو ارزش می‌شود. اگر اعتبارسنج‌ها امنیت پروتکل را نقض کنند یا دست‌کم به انجام آن مبادرت ورزند، به‌آسانی از سوی کلیدهای آنها شناسایی خواهند شد. رابط برنامه بلاک چین تندرمینت دو مؤلفه اصلی دارد: ماشین اجماع بلاک چین و رابط برنامه عمومی موسوم به ABCI (رابط برنامه بلاک چین) که در آن شبکه کازماس برای هاب استفاده می‌کند. ABCI، مکانیسمی است که محدودیت بلاک چین‌های تکراری و ماشین حالت (برنامه) را تعریف می‌کند. کازماس SDK کازماس SDK، چارچوبی برای توسعه‌دهندگانی است که از الگوریتم تندرمینت BFT استفاده می‌کنند. کار اصلی آن کاهش پیچیدگی ABCI است و در عین حال به توسعه‌دهندگان امکان می‌دهد تا برنامه‌های غیرمتمرکز خود (dApp ها) را شخصی‌­سازی کنند. زون‌ها و هاب کازماس برای درک چگونگی عملکرد کازماس باید دو مفهوم اصلی را بدانیم: هاب (Hub) و زون‌ (Zone). اساس این مفاهیم، روش منحصربه‌فرد غیرمتمرکز با مقیاس‌پذیری بالا است. همان‌گونه که پیش‌تر گفته شد، هاب پروتکل اصلی بلاک چین است که چندین بلاک چین دیگر که به‌ صورت مستقل کار می‌کنند را مدیریت می‌کند. این بلاک چین‌ها زون نامیده می‌شوند. زون‌ها می‌توانند با یکدیگر و از طریق ارائه اثبات مرکل (Merkle proofs) به‌عنوان مدرک بسته‌های اطلاعاتی ارسال و دریافت شده، ارتباط داشته باشند. این مکانیسم ارتباط بین بلاک چین (IBC) نامیده می‌شود. به همین ترتیب، امنیت هاب از طریق مجموعه غیرمتمرکز از اعتبارسنج‌ها تأمین می‌شود که می‌تواند راه‌حلی برای حملات مهم به شبکه باشد. در اصل، هر بلاک چین مستقل یک زون و شبکه با دارایی‌های چندگانه است که می‌تواند با سایر زون‌ها ارتباط برقرار کند. علاوه بر این، زون‌ها می‌توانند منبعی برای توکن‌ها هم باشند. حاکمیت هاب با مجموعه غیرمتمرکز از اعتبارسنج‌هایی اجرا می‌شود که بر سیستم حاکم است. آنها به هماهنگی و رأی‌دهی به پیشنهادهای پروتکل مانند ارتقای نرم‌افزار و اصلاحات اساسی مبادرت می‌ورزند. اعتبارسنج‌ها مسئول آرای خود هستند. اگر اعتبارسنجی نتواند به یک پیشنهاد به ‌موقع رأی دهد، به مدت یک دوره غیرفعال می‌شود که موسوم به جریمه غیبت است که یک یا چند هفته طول می‌کشد. اعتبارسنج‌ها برای کسب یک رأی به محدود نمودن توکن‌ها نیاز دارند. نمایندگان می‌توانند به‌طور خودکار از اعتبارسنج‌ها رأی بگیرند. اگر اعتبارسنج پیشنهادی ارائه دهد، باید ابتدا با استفاده از یک یا چندین توکن سپرده‌گذاری کند که می‌تواند شامل اتم هم باشد. اگر پیشنهاد معتبر نباشد، رأی‌دهندگان می‌توانند سپرده را برداشته و به استخر ذخیره ارسال کنند. هنگامی‌که اعتبارسنج‌ها پیشنهادی را بپذیرند، رأی‌دهندگان گزینه‌های زیر را پیش رو دارند: بلهبله اجباریخیرخیر اجباریممتنع این پروژه پیشنهادها را به کامیونیتی ارسال می‌کند تا به خرابی‌های زون بپردازد. برای نمونه، توکن‌های خروجی از زون‌های خاص ممکن است کنترل شوند تا امکان توقف موقت توکن‌ها هنگام شناسایی حمله فراهم شود. تاریخچه کازماس تاریخچه ارز دیجیتال کازماس به سال‌ها قبل از راه‌اندازی آن برمی‌گردد. این پلتفرم بعد از اینکه بنیان‌گذار مشهور بلاک چین، جائی وون (Jae Kwon)، تندرمینت را به صنعت معرفی کرد، مطرح شد و تاریخچه آن به سال 2014 بازمی‌گردد. درنهایت وون با دو توسعه‌دهنده دیگر رمز ارز یعنی زارکو میلوسویچ (Zarko Milosevic) و ایتان بوچمن (Ethan Buchman) همراه شد. در آوریل 2017 کازماس با موفقیت، امنیت کازماس را از طریق عرضه اولیه (ICO) تأمین کرد. جالب اینکه فقط از پلتفرم 29 دقیقه‌ای برای رسیدن به هدف خود استفاده کرد. در دسامبر 2018 این شبکه شروع به آزمایش گسترده با انتشار Game of Stake نمود. کمتر از چهار ماه بعد، شبکه اصلی و رسمی کازماس راه‌اندازی شد. ویژگی‌های شبکه کازماس میان ویژگی‌های اصلی شبکه کازماس می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: تعامل‌پذیری کل شبکه با تفکر تسهیل تعامل‌پذیری کازماس با دیگر بلاک چین‌ها طراحی شده است. کازماس از طریق زون‌ها  می‌تواند پل‌های ارتباطی با بلاک چین‌های خاص دارای مجموعه زون متفاوت و مرتبط به شبکه ایجاد کند و میزان تعامل‌پذیری آن را افزایش دهد. بنابراین برای نمونه، زون با قابلیت ارتباط با شبکه اتریوم می‌تواند از کازماس برای ارتباط با زون مرتبط به شبکه ایاس (EOS) برای تبادل توکن‌ها، عملیات و استفاده بیشتر از کازماس با ارتباط متقابل بین آنها استفاده کند. مقیاس‌پذیری بدیهی است که استفاده از تندرمینت در کازماس می‌تواند امکان مقیاس‌بندی در سایر پروژه‌ها را فراهم آورد. در واقع، مقیاس‌پذیری تندرمینت نامشخص است، زیرا هر چه تعداد زون‌ها و اعتبارسنج‌های آنها بیشتر باشد قابلیت مقیاس‌بندی شبکه نیز بیشتر است. غیرمتمرکز کازماس بر اساس اصول رمزنگاری، نظریه اجماع، شفافیت و پاسخ‌گویی جهت ارائه بنیادی جدید برای سیستم‌های مالی آینده ساخته شده است. می‌توانید از کازماس برای تست طراحی ارز دیجیتال جدید، ارتقای رمز ارز فعلی و واسطه‌ای برای تبادل غیرمتمرکز یا به‌عنوان پلتفرمی برای قراردادهای هوشمند مقیاس‌پذیر استفاده کنید. کازماس فقط دفتر کل توزیع شده نیست و Cosmos hub مرکز جهان محسوب نمی‌شود. هرکسی می‌تواند از این پروتکل برای ایجاد هاب خود در رقابت با کازماس و در قالب بازار آزاد بلاک چین‌ها استفاده کند. مزایا و معایب ارز دیجیتال کازماس مزایا پروژه کاملاً متن باز است.کازماس SDK فرآیند ساخت برنامه را تسهیل می‌کند.پروتکل IBC امکان ارتباط آسان بین بلاک چین‌ها را فراهم می‌کند.استیکینگ توکن اتم برای دریافت سود سرمایه‌گذاری ممکن است. معایب استیکینگ غیرمجاز درصورت اشتباه اعتبارسنج می­تواند به سهم اتم منتج شود.توکن‌های اتم استیک شده به مدت دست‌کم سه هفته قفل می‌شوند. ذخیره ارز دیجیتال کازماس چگونه است؟ ذخیره‌سازی اتم آسان است. می‌توانید از کیف پول دسکتاپ یا تلفن همراه مانند Atomic Wallet استفاده کنید. این روند پیشبرد گزینه‌ها را آسان می‌کند و به شما امکان ارزیابی اتم را در صورت لزوم خواهد داد. اگر به دنبال سرمایه‌گذاری عمده در اتم هستید یا قصد برنامه‌ریزی برای نگهداری این رمز ارز را به مدت طولانی دارید، والت سخت‌افزاری بهترین گزینه برای شما خواهد بود. این والت‌ها، ارز دیجیتال شما را به‌صورت آفلاین در «کیف پول سرد» نگه می‌دارد. این راهبرد مانع از تهدید‌های آنلاین برای دسترسی به ذخیره شما خواهد شد. کیف پول لجر نانو اس (Ledger Nano S) یا نوع پیشرفته آن لجر نانو ایکس (Ledger Nano X) نیز از ارز دیجیتال کازماس پشتیبانی می‌کنند. نتیجه‌گیری کازماس، بیش از آنکه یک محصول باشد، نوعی سیستم است که بر روی مجموعه‌ای از ابزارهای سازگار، قابل تعویض و ماژولی ساخته شده است. شبکه کازماس، زیرساختی است که توسعه‌دهندگان از آن برای ارتباط پروژه‌های بلاک چین و بهبود تعامل بین پروتکل‌ها استفاده می‌کنند. براساس بررسی­‌های اجمالی، در حال حاضر بیش از 100 پروژه کاری با کازماس وجود دارد. اگر کازماس بتواند انتظارات را برآورده کند، روزی فرا می‌رسد که اکثریت بلاک چین‌ها از طریق آن به یکدیگر مرتبط خواهند شد. این امر طیف کاملاً جدیدی از امکانات عالی و نوآوری‌های فنی است. کاربرانی که به این پروژه اعتقاد دارند می‌توانند ارز دیجیتال کازماس را خریداری کرده و شروع به استیکینگ در شبکه نمایند. اگرچه، رابطه برابری بین استفاده از کازماس و قیمت اتم وجود ندارد، منطقی است که انتظار داشته باشیم در صورت پذیرش کازماس، ارزش توکن‌های آن افزایش یابد.  منبع: academy.ivanontech [4] , coinspeaker [5] , cryptovantage [6] [1] https://blog.valmart.net/%d8%a8%d9%84%d8%a7%da%a9-%da%86%db%8c%d9%86-%da%86%db%8c%d8%b3%d8%aa/ [2] https://blog.valmart.net/%d8%a7%d8%b1%d8%b2-%d8%af%db%8c%d8%ac%db%8c%d8%aa%d8%a7%d9%84-%da%86%db%8c%d8%b3%d8%aa/ [3] https://blog.valmart.net/%d8%a7%d9%84%da%af%d9%88%d8%b1%db%8c%d8%aa%d9%85-%d8%a7%d8%ab%d8%a8%d8%a7%d8%aa-%d8%b3%d9%87%d8%a7%d9%85/ [4] https://academy.ivanontech.com/blog/cosmos-network-exploring-the-cosmos-blockchain-ecosystem-atom [5] https://www.coinspeaker.com/guides/introduction-cosmos-network-atom-token/ [6] https://www.cryptovantage.com/buying-crypto/cosmos/

خرداد ۱۴۰۰ 6 دقیقه 7

در سال 2020، پاول دوروف (Pavel Durov) که مدیرعامل پیام رسان تلگرام است، شبکه غیرمتمرکزی را به نام شبکه باز تلگرام (TON) راه‌اندازی کرد. در سال 2018، این پروژه تقریبا 2 میلیارد دلار سرمایه جمع آوری کرده بود. دوروف مقاله‌ای باعنوان «بلاک‌چین تلگرام چه بود و چه شد» در تلگرام منتشر کرد و گفت: «این پروژه به علت مواجه شدن با موانع قانونی از سوی دولت ایالات متحده آمریکا متوقف شده است.» در این مقاله به بررسی شبکه بلاک چین تلگرام، روند عرضه و دلایل شکست خوردن آن می پردازیم. شبکه بلاک چین تلگرام چیست؟ شبکه بلاک‌چین تلگرام مخفف شده‌ی عبارت «Telegram Open Network» و به معنی «شبکه باز تلگرام» است. این پروژه بر بستر بلاک چین [1] و شبکه‌ی همتا به همتایی که توسط پروکسی محافظت می‌شود، ایجاد شد. بلاک‌چین تلگرام امکان پرداخت با استفاده از توکن گرام (Gram)، ذخیره اطلاعات و ایجاد برنامه‌های غیر متمرکز (dapps) را فراهم کرد. این پروژه دارای ویژگی‌های زیر می‌باشد: شبکه‌ی همتا به همتا شبکه بلاک چین تلگرام همتا به همتا است، به این معنی که کاربران تلگرام در یک شبکه، بدون سرورهای متمرکز به یکدیگر متصل می‌شوند. همچنین توسعه دهندگان می‌توانند پروکسی‌های عمومی ایجاد کنند تا هنگام مسدود شدن تلگرام توسط دولت‌ها، کاربران بتوانند در تمام نقاط جهان از آن‌ها استفاده کنند. ذخیره سازی توزیع شده فایل‌ها در شبکه بلاک چین تلگرام دقیقا مانند تورنت (Torrent) به صورت غیر متمرکز ذخیره سازی می‌شوند. با این تفاوت که در این شبکه به کسانی که فضای ذخیره سازی خود را به شبکه اختصاص داده‌اند، توکن گرام تعلق می‌گیرد. به همین ترتیب کاربرانی که تمایل دارند فضای ابری بیشتری را برای ذخیره سازی داشته باشند، می‌توانند با رمزارز شبکه تلگرام هزینه آن را پرداخت کنند. فضای ذخیره سازی این شبکه دارای سرویس‌های متنوعی برای ارائه دادن به کاربران مانند برش دادن یک فیلم یا موسیقی، جستجو در ویدیوها، موسیقی‌ها و همچنین کتاب و کاتالوگ‌هایی در زمینه‌های مختلف می‌باشد. پروکسی شبکه بلاک چین تلگرام برای جلوگیری از ایجاد محدودیت، فیلتر و انواع مختلف سانسور، از مکانیسم پروکسی استفاده می‌کند. پروکسی در شبکه باز تلگرام این اجازه را می‌دهد که آدرس IP کاربران هنگام متصل شدن به سیستم مخفی بماند و با این قابلیت یک مبارزه موثر با هر نوع از سانسور اتفاق می‌افتد.  همچنین در هنگام کار با پروکسی شبکه باز تلگرام (TON) از IPهایی که ممکن است محاسبه و یا مسدود شوند، استفاده نمی‌شود. سرویس‌های دریافت کننده این شبکه بدون وجود یک سرور مرکزی قابلیت ارتباط برقرار کردن با دیگر سرورها را دارد و به راحتی به یکدیگر متصل می‌شوند. همین امر اجازه مسدود شدن و فیلترینگ سیستم عامل را نمی‌دهد. DHT در شبکه بلاک چین تلگرام، DHT جدول هش توزیع شده برای ذخیره سازی مقادیر رایگان محسوب می‌شود. از DHT در شبکه باز تلگرام (TON) برای پیدا کردن گره‌هایی که توزیع شده‌اند به کار می‌رود و در بخش ذخیره سازی شبکه برای جستجو در فایل‌ها نیز کاربرد دارد.  همچنین برای پیدا کردن گره‎های میانی در قسمت پروکسی شبکه باز تلگرام استفاده می‌شود. جدول هش (Hash-table) در شبکه تلگرام به تنهایی یک مموری یا حافظه رمزنگاری شده نیست، به همین علت هنگام نگهداری اطلاعات و داده‌های محرمانه از آن استفاده نمی‌شود. خدمات برنامه‌های توزیع شده در بستر شبکه باز تلگرام ایجاد می‌شوند. همچنین برای استفاده از این برنامه‌ها و یا خرید محصولات می‌توان از توکن گرام استفاده شود. دو نوع از برنامه‌های قابل دسترسی در شبکه تلگرام شامل موارد زیر می‌باشد: وب‌سایت‌های بلاک چین تلگرام شامل صفحاتی با محتوا است که از پیوندهای داخلی موجود در سیستم پشتیبانی می‌کنند.سرویس‌های فاگ (Fog)، که شامل برنامه‌های گوشی همراه می‌باشد. مانند برنامه‌های Google Play و AppStore که مسدود نمی‌شوند. به این صورت شبکه باز تلگرام به صورت یک مرورگر عمل می‌کند. اتصال مرورگرهای ذخیره سازی شبکه باز تلگرام (TON Storage)، خود شبکه تلگرام و DNS شبکه باعث به وجود آمدن یک ورژن مدرن و به روز اینترنت می‌شود. DNS برای پشتیبانی از قراردادهای هوشمند، برنامه‌های غیرمتمرکز و خواندن نام‌ حساب‌ها ایجاد شده است. با استفاده از سرویس DNS شبکه بلاک چین تلگرام دسترسی به برنامه‌های غیر متمرکز به راحتی صورت می‌گیرد به طوری که مانند دیدن یک سایت در اینترنت است، که این سرویس قابلیت دسترسی کاربران را بسیار آسان می‌کند. پرداخت با استفاده از این سیستم امکان انتقال توکن گرام  و سایر ارزهای دیجیتال برای کاربران فراهم می‌شود. همچنین از این توکن برای برنامه‌های غیر متمرکز، ذخیره سازی فایل‌ها و پرداخت در DNS و پروکسی‌ها استفاده می‌شود. ایجاد شناسه ایمن به شناسه‌ای که به اطلاعات ذخیره شده متصل است، تلگرام پاسپورت (Telegram Passport) گفته می‌شود. تلگرام پاسپورت این امکان را فراهم می‌کند تا کاربران را توسط نسخه‌ای از اسناد اسکن شده شناسایی کنید. اطلاعات کاربران توسط این شناسه‌ در شبکه ذخیره شده است، به طوری که کلید‌های خصوصی آن‌ها توسط کاربران رمزگذاری شده و برای هیچ کس دیگری قابل رویت نمی‌باشد. اسناد و داده‌های مورد نیاز بلاک چین تلگرام، مانند سیستم پرداخت پی‌پل (PayPal) و سایر روش‌های پرداخت است: عکساسکن مدارک شناسایی مثل گذرنامه و یا گواهینامه رانندگیتأییدیه‌‌ی آدرس توسط نسخه‌های اسکن شده فاکتورهای خدمات شهریاطلاعات کارت‌های بانکی کاربران  به جای وارد کردن اطلاعات شخصی خود، برای مثال هنگام استفاده از خدمات بانکی، می‌توانند از خدمات شبکه باز تلگرام استفاده کنند. هیچ شخصی نمی‌تواند بدون اجازه کاربر به اسناد وی دسترسی پیدا کند، به این دلیل که تنها خود کاربر می‌تواند اطلاعات را رمزگشایی کند. جذب سرمایه بلاک چین تلگرام تلگرام برای توسعه بلاک چین خود از طریق پیشنهاد خصوصی توکن شبکه باز تلگرام، سرمایه گذاران را به سرمایه گذاری در این ارز تشویق کرد. همچنین طرح حقوقی دو مرحله‌ای را در نظر گرفت به صورتی که قرارداد خرید گرام مانند یک قرارداد آتی می‌باشد و این امکان را می‌دهد که پس از راه‌اندازی شبکه، سرمایه گذاران توکن خود را دریافت کنند. طبق مقررات D اوراق بهادار، قراردادهای آتی تنها برای سرمایه گذاران معتبر در نظر گرفته می‌شود. همچنین این قرارداد دو مرحله‌ای توسط یک شرکت حقوقی در آمریکا به نام اسکادن (Skadden) تنظیم شده است. توکن‌ها در دو مرحله عرضه شدند، اولین عرضه توکن گرام به میزان 2.25 میلیارد توکن، با قیمت اعلام شده 0.38 دلار و حداقل خرید 20 میلیون دلار بود. همچنین عرضه دوم با ارائه 640 میلیون دیگر، با قیمت هر توکن به میزان 1.33 دلار و حداقل خرید یک میلیون دلار برگزار شد. این شرکت، در سال 2018 از فروش توکن‌های گرام 1.7 میلیارد دلار سرمایه جذب کرد. اما در نهایت این پروژه برای انتشار توکن گرام با کمیسیون SEC آمریکا به مشکل برخورد. مقابله‌ی کمیسیون بورس اوراق بهادار آمریکا با بلاک چین تلگرام در اکتبر 2019، بیست روز قبل از راه‌اندازی بلاک‌چین تلگرام، کمیسیون بورس و اوراق بهادار دستور جلوگیری از راه‌اندازی این پلتفرم را صادر کرد. اظهارات کمیسیون بورس و اوراق بهادار درباره‌ توکن گرام بدین گونه است که این توکن قبل از راه‌اندازی و توزیع به سرمایه گذاران، باید به عنوان اوراق بهادار ثبت شود. اقدامات این کمیسیون در دادگاه آمریکا ثبت و این پروژه به نقض قانون اوراق بهادار آمریکا متهم شد. همچنین SEC اظهار کرده که تلگرام مرتکب دو تخلف شده است. تخلف اول این است که شرکت مربوطه در سال 2018 فروش قراردادهای خرید گرام، شرایط معافیت را ندارند. خلاف دوم این است که گرام‌ها اوراق بهادار هستند اما این در حالی است که بلاک چین تلگرام قصد توزیع گرام‌ها را دارد. همچنین در پایان اظهار کرد که گرام، پس از راه‌اندازی در صرافی‌ها ترید می‌شود. بازارهای ثانویه توکن گرام را قبل از راه‌اندازی می‎فروشند در سال 2019، گزارش‌هایی مبنی بر اینکه پلتفرم‌های ارز دیجیتال [2]، توکن گرام را می‌فروشند، منتشر شد. این در حالی است که هیچ یک از صرافی‌ها به گرام‌ها دسترسی نداشتد. اما بلاک‌چین تلگرام فروش در بازارهای ثانویه را تایید نکرد. دو نمونه از معروف‌ترین صرافی‌های ارز دیجیتال مانند لیکوئید (Liquid) و بیت فارکس (Bitforex) ارائه توکن گرام را در سال 2019 شروع کردند.  لیکوئید اظهار کرد که یک پلتفرم منحصر به فرد برای فروش توکن گرام است که از یک سرمایه گذار بزرگ در آسیا دریافت کرده است. بیت فارکس هم اظهار داشت که بعد از توافق با یک کاربر برای فروش خصوصی توکن گرام، یک میلیون توکن در دسترس دارد. متوقف شدن بلاک چین تلگرام این پروژه تا تاریخ 30 آوریل به دلیل عدم توافق با کمیسیون بورس و اوراق بهادار راه‌اندازی نشد، بعد از آن هم شروع به بازپرداخت سود سرمایه گذاران کرد. دوروف در سال 2020 اعلام کرد که به دلیل کشمکش با قوانین تنظیم کننده آمریکا، راه‌اندازی این پروژه را متوقف می‌کند. در اواسط ماه می، دو گزینه به افرادی که گرام را قبل از راه‌اندازی خریداری کردند، پیشنهاد شد. گزینه اول دریافت فوری 72 درصد از وجوه خود و گزینه بعدی دریافت 110 درصد از وجوه خود در آوریل سال 2021. در نهایت تلگرام در می 2020، تجدید نظر خود را درباره‌ی کمیسیون بورس اوراق بهادار آمریکا پس گرفت و به این دادخواست پایان داد. منبع: okex [3] , ton-telegram [4]   [1] https://blog.valmart.net/%d8%a8%d9%84%d8%a7%da%a9-%da%86%db%8c%d9%86-%da%86%db%8c%d8%b3%d8%aa/ [2] https://blog.valmart.net/%d8%a7%d8%b1%d8%b2-%d8%af%db%8c%d8%ac%db%8c%d8%aa%d8%a7%d9%84-%da%86%db%8c%d8%b3%d8%aa/ [3] https://www.okex.com/academy/en/telegrams-ton-is-over-the-full-saga-behind-the-failed-blockchain-project [4] https://ton-telegram.net/

خرداد ۱۴۰۰ 5 دقیقه 178

در یک ارز دیجیتال [1] عواملی مانند حریم خصوصی، مقیاس پذیری و امنیت از اهمیت زیادی برخوردار است به همین علت تپ روت با تغییر شیوه کار بیت کوین [2] سعی در بهبود این عوامل دارد. پس از سگویت (SegWit) به روز رسانی تپ‌روت به همراه امضای اشنور (Schnorr Signature) پیش بینی می‌شود. تپ روت چیست؟ تپ‌روت یک سافت فورک [3]است که اسکریپت‌های بیت کوین را بهبود می‌بخشد و از ویژگی‌های مختلفی نظیر چند امضایی (Multisignature) و تایم لاک (Time Lock) برای پیچیده شدن تراکنش‌ها استفاده می‌کند. بدون به روز رسانی تپ‌روت هرکسی می‌تواند تراکنش‌های پیچیده را تشخیص دهد اما با به روز رسانی آن قسمت‌های متحرک تراکنش پوشانده می‌شود. به همین دلیل حتی اگر از این ویژگی‌ها استفاده شود مانند یک تراکنش نشان داده می‌شود. در اصل، تپ‌ روت این امکان را فراهم می کند که اجرای اسکریپت های بیت کوین مخفی بماند. به طور مثال هنگامی که بیت کوین به کمک تپ‌روت خرج شود، می تواند یک معامله همتا به همتا (Peer to Peer) یا یک قرارداد هوشمند را در یک کانال شبکه لایتنینگ (Lightning Network)، طوری انجام داد که غیر قابل تشخیص باشد.  به این ترتیب که هر کسی که این معاملات را بررسی و دنبال می کند، معاملات را به شکل معامله همتا به همتا می بیند. ناگفته نماند که تپ‌روت کیف پول فرستنده و گیرنده را مخفی نمی کند. ایده تپ روت پیشنهاد تپ‌روت اولین بار در سال 2018 توسط توسعه دهنده Bitcoin Core به نام گرگ مکسول (Greg Maxwell) آشکار شد و در سال 2020 به کتابخانه Bitcoin Core اضافه شد. اما برای به روز رسانی، نودهای شبکه باید به اجماع برسند این آپدیت ممکن است ماه‌ها طول بکشد. تپ‌‌روت همراه با نسخه جدید امضای اشنور اجرا می‌شود که ویژگی تجمیع امضا را نیز ممکن می‌کند.   نحوه کار تپ روت به چه صورت است؟ قبل از پیدایش تپ‌روت، اگر از اسکریپت بیت کوین استفاده می کردید، باید به هنگام خرج کردن دارایی بیت کوین خود، تمام اسکریپت در داخل ورودی تراکنش ها قرار بگیرد. این کار باعث بوجود آمدن تراکنش هایی در بلاک چین [4] می شود که فضای بسیار زیادی را پر می کنند، در نتیجه انجام تراکنش ها هزینه بر می شود. تپ‌روت برای تقسیم کردن اسکریپت‌های پیچیده از ساختاری به نام Merkelized Abstract Syntax Trees استفاده می‌کند. هنگام انجام یک عملیات یا تراکنش در کیف پول از کلیدها برای ساخت یک امضای واحد استفاده می شود. در حال حاضر توسعه دهندگان کیف پول با استفاده از تپ‌ روت اقدام به اسکریپت نویسی پیچیده تر می کنند. امضای اشنور چیست؟ امضای اشنور یک امضای رمزنگاری است که توسط کلاوس اشنور (Claus Schnorr) -ریاضیدان آلمانی- تهیه شده است. کلاوس اشنور حق ثبت اختراع خود را سال‌ها حفظ کرده اما در سال 2008 منقضی شد. یکی از مزایای امضای اشنور این است که این امضاها به علت سادگی و در عین حال کارایی آنها در تولید امضاهای کوتاه معروف هستند. طرح الگوریتم امضای دیجیتالی منحنی بیضوی به نام ECDSA که توسط ساتوشی ناکاموتو [5] طراحی شد، به دلایل گستردگی، ایمن بودن، کم حجم بودن و متن باز بودن آن جایگزین امضای اشنور شد. با این وجود توسعه امضای دیجیتال اشنور می تواند سرفصل نسل جدیدی از امضاها برای شبکه بیت کوین و دیگر شبکه ها باشد. مزیت دیگر امضای اشنور استفاده چندین کلید در یک تراکنش پیچیده بیت کوین است که می تواند یک امضای منحصر به فرد را بوجود آورد. به عبارتی امضاهای طرف های یک معامله این امکان را دارند که در یک امضای اشنور تجمیع کنند. تپ روت چه امکاناتی را برای بیت کوین فراهم می‌کند؟ تپ‌روت با استفاده از امضاهای اشنور باعث افزایش کارایی و حریم خصوصی شبکه بیت کوین می‌شود به علاوه ویژگی‌های دیگری نیز دارد که در ادامه آن‌ها را بررسی خواهیم کرد. کاهش مقدار داده‌ها برای ذخیره و انتقال در بلاک چینپردازش تراکنش‌های بیشتر در یک بلاککا‌هش کارمزد تراکنش‌ها از دیگر مزیت های تپ‌ روت انعطاف ناپذیری امضاها است.یکی از خطرات موجود در بیت کوین که امنیت این شبکه را تهدید می کند انعطاف پذیری امضاها است. تغییر دادن امضا قبل از اینکه یک تراکنش نهایی شود باعث بوجود آمدن خرج کردن دوباره (double spending) می شود و به هم پیوستگی و هماهنگی دفتر کل توزیع شده را از بین می برد.  کلام پایانی تپ روت یک نسخه به روز رسانی بیت کوین است که توسط اکثریت جامعه بیت کوین مورد حمایت قرار گرفته است. اگر با امضای اشنور همراه باشد از نظر حفظ مقیاس پذیری، حریم خصوصی، امنیت و موارد دیگر شاهد پیشرفت‌های چشمگیری در شبکه بیت کوین می‌شود. همچنین باعث ایجاد محبوبیت بیشتر در شبکه لایتنینگ می‌شود و مالتی سیگ (MultiSig) را به چیزی بیشتر از استاندارد صنعتی تبدیل خواهد کرد. منبع: academy.binance [6] , blog.keys.casa [7] [1] https://blog.valmart.net/%d8%a7%d8%b1%d8%b2-%d8%af%db%8c%d8%ac%db%8c%d8%aa%d8%a7%d9%84-%da%86%db%8c%d8%b3%d8%aa/ [2] https://blog.valmart.net/%d8%a7%d8%b1%d8%b2-%d8%af%db%8c%d8%ac%db%8c%d8%aa%d8%a7%d9%84-%d8%a8%db%8c%d8%aa-%da%a9%d9%88%db%8c%d9%86-%da%86%db%8c%d8%b3%d8%aa/ [3] https://blog.valmart.net/%d9%81%d9%88%d8%b1%da%a9-%d8%a7%d8%b1%d8%b2-%d8%af%db%8c%d8%ac%db%8c%d8%aa%d8%a7%d9%84-%da%86%db%8c%d8%b3%d8%aa/ [4] https://blog.valmart.net/%d8%a8%d9%84%d8%a7%da%a9-%da%86%db%8c%d9%86-%da%86%db%8c%d8%b3%d8%aa/ [5] https://blog.valmart.net/%d8%b3%d8%a7%d8%aa%d9%88%d8%b4%db%8c-%d9%86%d8%a7%da%a9%d8%a7%d9%85%d9%88%d8%aa%d9%88-%da%a9%db%8c%d8%b3%d8%aa/ [6] https://academy.binance.com/en/articles/what-is-taproot-and-how-it-will-benefit-bitcoin [7] https://blog.keys.casa/what-is-taproot-bitcoin-upgrade/

اردیبهشت ۱۴۰۰ 3 دقیقه 28